Źródło: Magazyn Kontakt

Internetowy magazyn katolewicy społecznej. Piszemy o świecie, czerpiąc inspiracje z nauki społecznej Kościoła

Kontakt 32/2016: Kobiety w Kościele
ostatni czwartek o 13:00

Charyzmaty bez płci. Wokół decyzji papieża Franciszka
ostatni czwartek o 12:55
Są katoliczki, które zgodnie z katolicką teologią i nie zważając na kulturowe przyzwyczajenia i przesądy, widzą swoje powołanie w miejscach, w które Kościół w praktyce niechętnie je wpuszcza. Kobiety, które chcą zawodowo zajmować się teologią, które podzieliłyby się wiedzą i doświadczeniem w procesie podejmowania decyzji w Kościele, albo te, które gotowe są odwiedzać chorych i przynosić im Komunię. Zadają pytania nie na miejscu, słyszą w odpowiedzi żarciki lub oskarżenia o żądzę władzy. […]

Kryzys nierówności w wielu wymiarach
ostatni czwartek o 10:00
Jak w przypadku większości kryzysów, biedni wyjdą z obecnego biedniejsi, a nierówności na świecie i wewnątrz krajów się powiększą. Ubożsi nie tylko częściej tracą pracę i trudniej im ją odzyskać, ale też, przez wykonywany przez siebie zawód, są bardziej narażeni na zakażenie koronawirusem. Dłuższa perspektywa również nie rysuje się dla nich optymistycznie. Mniejsze zarobki to skromniejsze oszczędności i niższa emerytura; przerwy w pracy negatywnie wpływają na rozwój kariery; brak możliwości zapewnienia dzieciom […]

Pracownicze granice poznania
ostatni wtorek o 19:00
„Robota jest dla głupich, a dla mądrych jest praca” – tak dawno temu, na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku pewien stary robotnik przyuczał do zawodu nowoprzyjętego kolegę. Wtedy jeszcze nie przyjął się na nowo stachanowski kult współzawodnictwa pracy w wersji korporacyjno-kołczingowej i tamten młody robotnik mógł nauczyć się gdzieś klasowego instynktu samozachowawczego. Dziś kultura robotnicza zamiera, tak samo jak specyficzny robotniczy język, który odzwierciedlał rzeczywistość […]

Anna Musiała
ostatni wtorek o 13:36
Profesor nauk prawnych, specjalistka w zakresie prawa pracy, pracuje na Wydziale Prawa i Administracji UAM w Poznaniu. Stypendystka rządu Republiki Francuskiej w Paryżu na Uniwersytecie Paris Nanterre X (2006 r.). W 2011 otrzymała stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla Wybitnego Młodego Naukowca. Autorka wielu prac poświęconych społeczno-prawnym aspektom pracy.

Rekolekcje na czas najzwyklejszy (1)
ostatni poniedziałek o 02:15
„Pierwszy tydzień okresu zwykłego” – ileż niezwykłych emocji odczuwałam jako zainteresowane bardzo religią dziecko, słysząc te słowa. Dzisiaj rekonstruuję je jako żal, że coś niezwykłego się skończyło; ciekawość, na czym będzie polegała „zwykłość”; ulgę, że można „zwyczajnie pożyć”, nie siląc się na jakąś szczególną świąteczną, adwentową czy postną postawę. Z czasem doszło do tego jeszcze jedno uczucie – przywiązania do tego zwykłego okresu czytania […]

Jakub Brdulak
ostatni poniedziałek o 01:59
Profesor nadzwyczajny Szkoły Głównej Handlowej, przewodniczący Zarządu Fundacji na rzecz Jakości Kształcenia przy Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich, członek Polskiej Komisji Akredytacyjnej. Bada zarządzanie wiedzą, innowacją i szkolnictwem wyższym. Współpracuje z międzynarodową agencją akredytacyjną Ashoka, Narodowym Centrum Nauki, Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Przebudzenie z amerykańskiego snu
ostatnia niedziela o 20:37
W 2012 roku zadebiutował – dość niedoceniony i często nadmiernie krytykowany za idealizm – serial HBO pod tytułem „Newsroom”. W otwierającej scenie oglądamy spotkanie, w którym udział bierze demokratka, republikanin i prowadzący główne wydanie wiadomości jednej ze stacji telewizyjnych. Pytania zadają zgromadzeni na widowni studenci. Will McAvoy – tak nazywa się siedzący w środku dziennikarz – jest wyraźnie zblazowany, być może ukrywa też irytację, która ostatecznie doprowadza do jego […]

Co (niektórzy) młodzi sądzą o wolności, solidarności i samorządności
08.01.2021
Dlaczego „młodzi nie chodzą na KOD”? Dlaczego nie ma ich na ulicach? Czy ignorują wartości takie jak wolność i praworządność? Podobne pytania słyszałem wielokrotnie w latach 2015–2019, kiedy trwały intensywne protesty w obronie sądów. Nie będzie chyba nadużyciem stwierdzenie, że były to jedne z najważniejszych pytań, które zadawali protestujący przeciw zmianom wprowadzanym przez PiS w poprzedniej kadencji parlamentu – protestujący głównie z pokolenia „pięćdziesiąt plus”. Refleksja nad polityczno-społecznym zaangażowaniem „młodych” i podzielanymi […]

Kościół na początku drogi
07.01.2021
7 stycznia 2021 roku zmarł Krzysztof Śliwiński, długoletni członek Klubu Inteligencji Katolickiej w Warszawie. Jak pisze nasz redaktor Misza Tomaszewski: „Od dziesięciu lat darzył życzliwością i przyjaźnią środowisko Magazynu Kontakt”. Wspominając zmarłego, publikujemy rozmowę, która ukazała się w 2010 roku w 13. numerze Kontaktu. Załączone zdjęcie znalazło się na profilu Krzysztofa Śliwińskiego na Facebooku po tym, jak kilka lat temu został napadnięty w swoim […]

Dowóz albo… dowóz. Jak branża gastronomiczna radzi sobie w pandemii?
03.01.2021
– Dla małych knajpek zamówienia z internetu stały się teraz ostatnią deską ratunku. Problem polega na tym, że rynek dostaw opanowało kilka drapieżnych, międzynarodowych korporacji. Ci pośrednicy pobierają gigantyczne prowizje. Mali się na to godzą, bo nie mają wyboru. Trzeba to nazwać otwarcie: to jest wyzysk – mówił niedawno w Sejmie Adrian Zandberg, prezentując złożoną przez siebie poprawkę do tak zwanej „tarczy 6.0”. Miała ona ustalić maksymalną […]

Laura Maksimowicz
29.12.2020
Dziennikarka, związana z organizacjami pozarządowymi. Na co dzień współpracuje z Polskim Radiem Białystok. Studiuje stosunki międzynarodowe, zajmując się głównie tematyką migracji oraz pomocy humanitarnej.

Billboardowy coming out
29.12.2020
Cyprianowi się spodobały, Katarzyna poczuła wstręt, a Olga… stara się ich zrozumieć. Część osób przeszła koło nich obojętnie. Inni są już zmęczeni narastającym napięciem. Jak mówią niektórzy białostoczanie, lepiej, aby walczyli na billboardy niż na pięści. Jeden stał za przystankiem, kolejne przy najbardziej ruchliwych ulicach. Wszystkie były minimalistyczne. Na czarnym tle. Hasło „Ciało nie jest do rozpusty” stanęło nieopodal kościoła, w którego murach Sowieci […]

Historia zawsze ma swoich Dreyfusów
27.12.2020
Krzysztof Katkowski rozmawia z dr Anną Budzanowską i dr. hab. Tomaszem Pietrzykowskim o ich ostatniej książce „Wokół procesu Dreyfusa. Jednostka – Ideologia – Polityka”.   Alfred Dreyfus był oficerem sztabu generalnego armii francuskiej, w 1895 roku skazanym za szpiegostwo na rzecz Niemiec. Wkrótce po zesłaniu go na Diabelską Wyspę u wybrzeży Gujany Francuskiej na jaw zaczęły wychodzić okoliczności wskazujące, że dowody winy Dreyfusa sfabrykował kontrwywiad wojskowy. Pomimo […]

Tomasz Pietrzykowski
27.12.2020
Prorektor Uniwersytetu Śląskiego, specjalista w zakresie teorii i filozofii prawa. Autor kilkunastu monografii oraz wielu studiów i artykułów, jak „Etyczne problemy prawa” (2011), „Etyka w administracji publicznej” (2012), „Ujarzmianie Lewiatana. Szkice o idei rządów prawa” (2014), „Personhood Beyond Humanism – Animals”, „Chimeras”, „Autonomous Agents and the Law” (2016).

Budzanowska Anna
27.12.2020
Urzędnik państwowy, politolog specjalizująca się we francuskiej myśli politycznej. Stypendystka rządu francuskiego. Stopień doktora nauk politycznych uzyskała w 2008 roku na Uniwersytecie Jagiellońskim na podstawie rozprawy „Charles Maurras – konserwatysta radykalny. Twórca doktryny nacjonalizmu integralnego”. Od roku 2019 podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Mróz, Tomkowiak: To jest permanentna walka. Wywiad z protestującymi pracownicami Amazona
23.12.2020
Wszystkie osoby, które wzięły udział w rozmowie, należą do Ogólnopolskiego Związku Zawodowego „Inicjatywa Pracownicza”. JUSTYNA SAMOLIŃSKA: Jak się pracuje w Amazonie przed świętami? IRENA TOMKOWIAK: Przed tymi świętami to zawsze jest szał, jest o wiele więcej pracy. No i oczywiście co roku bicie rekordu. Musimy spakować przeszło milion produktów i to robimy przez jeden dzień. Nie wiem, w jakim celu. Kiedyś spytałam się mojej menadżerki, po co my ten rekord […]

Łukasz Samiec OFMConv
23.12.2020
Franciszkanin, doktor teologii dogmatycznej (KUL), absolwent studiów filozoficznych w Krakowie i teologicznych w Cochabambie.

Ameryka zlepiona z mniejszości – jak naprawdę Biden wygrał wybory
23.12.2020
Wyborczy horror początku listopada ustąpił euforii – 14 grudnia Joe Biden został oficjalnie wybrany przez Kolegium Elektorskie 46 prezydentem Stanów Zjednoczonych. Jednak kilkudniowe oczekiwanie na wyniki wyborów, a także fala dezinformacji i bezprzedmiotowych pozwów wystosowywanych przez osoby związane z kampanią Donalda Trumpa sprawiły, że większość wyborców z rezerwą lub nawet goryczą podchodziła do tego zwycięstwa. Emocje te wynikały również stąd, że optymistyczne sondaże sprzed wyborów, […]

Maciej Tarnowski
23.12.2020
(Ur. 1997). Doktorant filozofii w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych UW i nauczyciel filozofii w warszawskich liceach. Zajmuje się badawczo analityczną filozofią języka i logiką oraz filozofią społeczną.

Rzeczywistość, która się wymyka
23.12.2020
Gdy zastanawiam się dziś nad ciążą Maryi i narodzinami Jezusa, na myśl przychodzą mi ostatnie protesty w sprawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jakie znaczące w tym kontekście jest wypowiedziane przez nią „fiat”! Zazwyczaj rozumiemy je jako wyraz posłuszeństwa – Maryja mówi przecież „Oto ja, służebnica Pańska”, pokornie wypełnia wolę Boga. Ale czy to jest tylko pasywne przyjęcie tego, co ma się stać? Można rozumieć „fiat” jako wyraz […]

Kolęda odrzuconych
23.12.2020
  Nie taki bóg się rodzi w Betlejem Jakiego ci, co nienawidzą, głoszą Bóg z ich transparentów żłobu nie wybierze Nie przygarnie wszystkich, którzy o to proszą   Bóg tęczowych, Bóg odrzuconych Bóg samotnych, Bóg pobitej żony Bóg uchodźców i śpiących pod niebem Bóg miłości się rodzi w Betlejem   Bóg tęczowych, Bóg odrzuconych Bóg samotnych, Bóg pobitej żony Bóg uchodźców i śpiących pod niebem Bóg miłości się […]

Mizerna, cicha… Słowo jako niemowa
23.12.2020
„Mizerna, cicha, stajenka licha…” To pierwsze słowa mojej ulubionej kolędy. Dobrze wyrażają stan, w którym znaleźliśmy się w tym roku. Pandemia i jej skutki: kryzys ekonomiczny, śmierć i problemy zdrowotne wielu bliskich i znajomych; głęboki kryzys Kościoła i ostre konflikty społeczne w Polsce – to właściwa sceneria, w której przychodzi nam dziś przeżywać święta Bożego Narodzenia. Dla chrześcijan wydarzenia zbawcze dokonują się zawsze dzisiaj – „hodie”, o czym przypominają […]

Od władzy po biskupów (nie tylko katolickich). Od nastoletnich aktywistów po Donald.pl. Rózgi i prezenty od redakcji Kontaktu
23.12.2020
Bez rankingów, hierarchii i miejsc. Bez ustalania wspólnej wersji i prób porównywania zasług czy szkód. Bez aspiracji do wyczerpania listy osób, inicjatyw, zjawisk czy dzieł kultury, które należałoby wyróżnić. Wskazania poszczególnych redaktorów i redaktorek są osobiste, indywidualne, niekiedy wskazujące na rzeczy drobne, innym razem – wieloaspektowe procesy. Przyjmowana perspektywa – lokalna, ogólnopolska, międzynarodowa – również jest zróżnicowana, podobnie jak tematyka, której dotyczą wręczane prezenty i rózgi. Głosy […]

Nowe narodzenie chrześcijaństwa
23.12.2020
Od wielu lat, pewnie od 2006 roku, Boże Narodzenie ze względów rodzinnych przeżywam w Izraelu. Połowa mojej rodziny to Izraelczycy i razem z żoną Shoshaną zdecydowaliśmy, że czas od połowy grudnia do Trzech Króli spędzamy z naszą żydowską rodziną, wykorzystując okres przerwy świąteczno-noworocznej. Naszą katolicką rodzinę odwiedzamy w miesiącach letnich. Ten rok, naznaczony pandemią, to zmienił. Przełom roku spędzimy w Polsce z tego prostego powodu, że nie ma innego wyjścia. System bez Boga? Czy ten […]

Stanisław Obirek
23.12.2020
Profesor nauk humanistycznych, teolog, antropolog kultury i historyk, wykładowca w Instytucie Ameryk i Europy Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 1976–2005 członek zakonu jezuitów.

Hymn Marii
23.12.2020
Niniejszy tekst stanowi przedruk jednego z podrozdziałów wydanej w 2019 roku książki Łukasza Samca OFMConv, zatytułowanej „Maryja i «preferencyjna opcja na rzecz ubogich»” (s. 126–131). Dziękujemy Wydawnictwu WAM za zgodę na przedruk. Tytuł, lead, śródtytuły i skróty pochodzą od redakcji. Przypisy zostały pominięte. „Magnificat” można odczytywać teologicznie na dwóch płaszczyznach. Pierwsza, szeroka perspektywa koncentruje się na „odwiecznej” walce pomiędzy potężnymi a poniżanymi (Łk 1,52), niczym pomiędzy […]

W poszukiwaniu polskiej teologii?
21.12.2020
„Trudno nie wierzyć w nic”, śpiewał w jednym ze swoich największych hitów zespół Raz, Dwa, Trzy. Ewa Bieńkowska, być może zainspirowana tym fragmentem, w książce „Po co filozofowi religia” stara się zastosować tę zasadę do dwóch polskich filozofów dwudziestego wieku – Stanisława Brzozowskiego i Leszka Kołakowskiego. Obaj, przez całe życie kojarzeni przede wszystkim z lewicą laicką, stali się symbolami polskiej inteligencji, zaangażowanej i niepokornej. Pierwszy, […]

Skowronek: O czym nie wie nikt
19.12.2020
18 grudnia 2020 roku zmarł ks. prof. Alfons Skowronek, teolog i ekumenista. W 2011 roku udzielił nam wywiadu, który ukazał się w 16. numerze „Kontaktu”. Przypominamy dziś tę rozmowę. JAN SUFFCZYŃSKI, MISZA TOMASZEWSKI: Jest ksiądz profesor teologiem. To znaczy kim? KS. PROF. ALFONS SKOWRONEK: Mówi się, że teolog to ktoś, kto dużo wie o Bogu. My, teologowie, w żadnym jednak wypadku nie wiemy o Bogu nic ponad to, co wie […]

Alfons Skowronek
19.12.2020
Urodzony w 1928 roku, zmarły w roku 2020. Teolog, wieloletni kierownik Katedry Teologii Ekumenicznej Akademii Teologii Katolickiej. Przez dłuższy czas zasiadał w Komisji Episkopatu Polski do spraw Ekumenizmu. Autor licznych książek i artykułów. Jesienią 2009 roku opublikował w „Tygodniku Powszechnym” głośny artykuł, w którym opowiedział się za dopuszczeniem kobiet do kapłaństwa.

Poczekalnia w Diavacie
17.12.2020
Na głównym przystanku autobusowym w Salonikach staje autobus linii 54. Jeszcze przed odjazdem zaczyna robić się tłoczno. Wygląda, jakby w środku istniał jakiś niepisany podział miejsc, te ostatnie z reguły zajmują migranci i uchodźcy, a turyści i Grecy siadają na przedzie. Po nieco ponad dwudziestu minutach jazdy autobus dociera do wsi Diavata, położonej na północ od Salonik. Przy samym wjeździe mijamy zapisane na murze zdanie: Capitalism means I can’t breathe […]

Inny Kościół jest możliwy? „Przeczekiwanie wyć” przestaje działać
16.12.2020
Tekst ukazał się pierwotnie na łamach „Polityki”. W swoim znakomitym utworze „Co tam wyje?” Łona rapował o polskim społeczeństwie, być może szerzej także o rzeczywistości globalnego kapitalizmu w ogóle. Nie wiem, czy myślał w sposób szczególny o Kościele. Nie sądzę. A jednak jego fraza: „A wycie? Cóż wycie? W gruncie rzeczy nic / W końcu ucichnie; tutaj jest długa tradycja przeczekiwania wyć”, jest wyjątkowo trafnym podsumowaniem także sposobu działania […]

Hetmański: Przyszłość w rękach prosumentów
15.12.2020
Z Michałem Hetmańskim rozmawia Bartosz Tarnowski. Cofnijmy się do marca 2020 roku. Wydaje się, że świat ma zupełnie inne zmartwienia na głowie niż nadciągająca katastrofa klimatyczna. Instrat z kolei niecałe dwa tygodnie po ogłoszeniu lockdownu w Polsce publikuje raport z jasną tezą: tarcza antykryzysowa musi być zielona, a jej ważnym komponentem powinna być transformacja energetyczna kraju. Czy nie uważacie, że powinniśmy zaczekać z inwestycjami proklimatycznymi „do szczepionki”? Nasza […]

Kościół bez węgla
15.12.2020
Opinia publiczna niekoniecznie postrzega Kościół katolicki jako inwestora. Nie oznacza to jednak, że kościelne pieniądze nie wspierają rozmaitych gałęzi gospodarki (oraz że te gałęzie nie wspierają Kościoła). I choć mało o tym wiemy, to nawet przy tak ograniczonych danych można dość bezpiecznie założyć, że główną przestrzenią zaangażowania inwestycyjnego polskiego Kościoła instytucjonalnego jest działalność deweloperska. Kościół nie tylko posiada ogromną liczbę nieruchomości – ziemi i budynków – ale także buduje nowe. O niektórych […]

Węglowe odchudzanie
15.12.2020
Mała roślinka mówi do dużej roślinki: „Mamo, ja już nie dam rady…”. Duża roślinka odpowiada: „Zjedz dwutlenek węgla, wodę możesz zostawić”. Tak, to dowcip o „diecie węglowej”, którą praktykują nasi milczący raczej współmieszkańcy globu, czyli rośliny. Zdolność wiązania i przekształcania przez nie dwutlenku węgla bywa pocieszeniem dla działaczy klimatycznych, którzy poszukują wszelkich sposobów na ograniczenie obecności gazów cieplarnianych w atmosferze. Być może równie często (trudno […]

Piotrowski: Chłopaki na Śląsku nie chwalą się już zawodem
15.12.2020
Z Michałem Piotrowskim rozmawiają Andrzej Dębowski i Ernest Małkiewicz. Poza etatem w kopalni prowadzi pan bloga „Miedziowy Górnik”. Jak to się stało, że zaczął pan pisać? Pierwszego bloga zacząłem pisać po roku pracy na kopalni węgla, w 2013 roku. Wtedy nazywał się on jeszcze „Młody Górnik”. Założyłem go w odpowiedzi na powtarzane w mediach krzywdzące i stereotypowe opinie o górnikach. Chciałem się im jakoś przeciwstawić, pokazać, jak to jest […]

Polski dylemat energetyczny
15.12.2020
Zainteresowanie przypadkiem Polski pojawiło się u mnie całkiem naturalnie. Mając francusko-polskie korzenie, od zawsze zdawałam sobie sprawę ze znaczenia węgla dla tego kraju. W przeszłości oglądałam obchody Barbórki i ze zdumieniem obserwowałam tradycje kultywowane przez górników. Wiedziałam, że Śląsk to kraina „czarnego złota”, i bardzo chciałam dowiedzieć się, w jaki sposób przeprowadzany jest tam proces przejścia na zieloną energię. Studiując zrównoważony rozwój w Londynie, w 2018 roku zdecydowałam się […]

Lokalna wyobraźnia przeciw węglowemu status quo
15.12.2020
Zarządzanie systemem energetycznym przez długie lata było jednym z tych nudnych obszarów szczegółowych polityk, które bez dyskusji delegowaliśmy odległym ekspertom: specjalistom z branży i z właściwych ministerstw. W ostatnich latach, w dużej mierze dzięki spektakularnym działaniom takich ruchów społecznych jak Młodzieżowy Strajk Klimatyczny, zmieniło się postrzeganie stawki w grze o kształt energetyki. Widać, że jest nią nasza przyszłość: przetrwanie świata, który znamy. W rezultacie wyzwania energetyki stały się […]

Porażka w ujawnianiu. O przepraszaniu za Rydzyka
09.12.2020
Nie jestem ofiarą przemocy seksualnej w Kościele, ale jestem ofiarą przemocy seksualnej w dzieciństwie – przemocy dokonanej przez osoby spoza kręgu rodziny i przyjaciół, przez osoby niezidentyfikowane, które nie poniosły ani nie poniosą konsekwencji czynów, których skutki wpływają na moje życie od ponad trzydziestu lat. Z ofiarami przemocy w Kościele łączy mnie nie tylko sama historia nadużyć seksualnych, jakich doznałam, ale również to, że – jak wiele z ofiar – doznałam „porażki w ujawnianiu”, a także to, […]

Agata Dembek
08.12.2020
Doktor socjologii,  adiunktka w Katedrze Zarządzania w Społeczeństwie Sieciowym Akademii Leona Koźmińskiego. Bada zrównoważone przedsiębiorstwa. W ramach projektu SONNET (Horyzont 2020) kieruje realizacją w europejskich miastach sześciu CityLabów na rzecz innowacji społecznych w energetyce.

Alicja Dańkowska
08.12.2020
Doktorantka i asystentka badawcza na Akademii Leona Koźmińskiego. Absolwentka etnologii na Uniwersytecie Wrocławskim oraz zarządzania systemowego na ALK. Zajmuje się tematyką zmian w polskiej energetyce, między innymi w kontekście rozwoju oddolnych ruchów klimatycznych.

Agata Stasik
08.12.2020
Doktor socjologii, adiunktka w Katedrze Zarządzania w Społeczeństwie Sieciowym Akademii Leona Koźmińskiego. Bada społeczne aspekty energetyki i transformacji energetycznej. Jej książka „Współwytwarzanie wiedzy o technologii. Gaz łupkowy jako wyzwanie dla zbiorowości” (2019) została nagrodzona w konkursie Monografie FNP.

Sophie Lipinski
07.12.2020
Obywatelka Polski i Francji. Absolwentka studiów „środowisko i rozwój” na London School of Economics. Bada społeczny kontekst polskiej polityki węglowej; temat ten zamierza rozwinąć w przygotowywanym filmie dokumentalnym. Szczególnie interesuje się społecznymi konsekwencjami polityki zrównoważonego rozwoju, a także zagadnieniami kulturowymi w transformacji ekologicznej. Chciałaby, aby kultura i sztuka stały się ważną dźwignią napędzającą zmiany niezbędne w walce z globalnym ociepleniem.

Opcja atomowa byłaby najbardziej ekologiczna i ekonomiczna
07.12.2020
„Spięcie” to projekt współpracy międzyredakcyjnej pięciu środowisk, które dzieli bardzo wiele, ale łączy gotowość do podjęcia niecodziennej rozmowy. Klub Jagielloński, Magazyn Kontakt, Krytyka Polityczna, Kultura Liberalna i Nowa Konfederacja co kilka tygodni wybierają nowy temat do dyskusji, a pięć powstałych w jej ramach tekstów publikujemy naraz na wszystkich pięciu portalach. *** Jest już za późno. Czas na długie debaty i rozważania o tym, jak powinna wyglądać polska […]

Czy atom to faktycznie cztery plusy i zero minusów?
07.12.2020
Planując transformację energetyczną, należy wskazać cele, które chcemy osiągnąć dzięki niej. Zdefiniować je można jako zachowanie podobnego do dzisiejszego komfortu (choć niekoniecznie stylu, o czym niżej) życia przy jednoczesnym ograniczeniu kosztów środowiskowych i zapobiegnięciu nadchodzącej katastrofie klimatycznej w dostępnych dla nas ramach finansowych. Aby to osiągnąć, należy odejść od produkcji energii z paliw kopalnych. To wywołuje pytanie: jaką alternatywę dla nich wybrać? Na początku […]

Zaspaliśmy na atom
07.12.2020
Zeroemisyjne źródła energii są w Polsce niezbędne. Do produkcji energii z węgla dopłacamy coraz więcej, a niezwykle ambitny cel neutralności klimatycznej UE do 2050 roku będzie wymagał od nas rekordowego tempa ograniczania emisyjności polskiej gospodarki. Jednym z możliwych rozwiązań mogłaby być energetyka gazowa, która w mniejszym stopniu zanieczyszcza środowisko niż rozwiązania węglowe. Jednak Unia Europejska w swoich dokumentach odrzuca gaz i podkreśla, że to również jest paliwo kopalne […]

Rozwój energetyki atomowej ma sens, ale nie w Polsce, jaka jest dziś
07.12.2020
Atom do produkcji energii to bardzo atrakcyjne rozwiązanie w obliczu nadciągającej katastrofy klimatycznej. Niesie mnóstwo realnych korzyści – choć, wbrew tezom części jego entuzjastów, nie jest panaceum na ocieplenie klimatu, smog, a także gradobicie i koklusz. Z kolei jego przeciwnicy w Polsce niekoniecznie są opłacani przez rząd niemiecki, Gazprom czy inny Sanhedryn. Ja sam w sprawie atomu dla Polski jestem za, a nawet przeciw. To znaczy: realizacja tak ambitnego projektu […]

Atom: panika moralna zamiast polityki
07.12.2020
Wbrew powtarzanej często przez zwolenników energii jądrowej narracji – największym wrogiem atomu jest on sam. Od wznowienia po 2008 roku polski program jądrowy nie spotkał się ze znaczącym oporem, nie było żadnej szerokiej, skoordynowanej akcji przeciwników. Jeśli więc przez niemal dwanaście lat nie udało się zbudować ani jednego reaktora, ani nawet wbić łopaty na placu budowy, to winnych jest dwóch. Po pierwsze decydenci, bo stan wiecznego planowania […]

Michał Wojtyło
07.12.2020
Redaktor i wydawca portalu opinii Klubu Jagiellońskiego. Członek zespołu Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego. Absolwent elektrotechniki na Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie oraz stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie. Student gospodarki i administracji publicznej na UEK.

Antypopulizm nie wystarczy
02.12.2020
Jeszcze kilka lat temu w państwach zachodnich przeważało przekonanie, że ruchy antyestablishmentowe mogą zdobyć kilka do kilkunastu procent głosów w wyborach, ale nie odnieść zwycięstwo. Europejskie ruchy, które dzisiaj uznalibyśmy za populistyczne (na przykład Wolnościowa Partia Austrii czy też francuski Front Narodowy), były postrzegane jako radykalna lub ekstremistyczna prawica. Pomimo przekonania, że skrajne poglądy powinny być poddawane ostracyzmowi, niewiele osób uznawało istnienie ruchów radykalnych za systemowe […]

Piotr Marczyński
02.12.2020
Student politologii na Uniwersytecie Amsterdamskim. Interesuje się ruchami antysystemowymi oraz filozofią polityki. Obecnie zajmuje się przede wszystkim badaniami nad lewicowym populizmem.

Spojrzeć szerzej. Aborcja w świetle teologii wyzwolenia
02.12.2020
„Teologowie wyzwolenia, którzy ostro sprzeciwiali się wszelkim rodzajom niesprawiedliwości społecznej, rzadko wspominają o niesprawiedliwości względem kobiet i milczą na temat patriarchalnej teologii reprodukcji i patriarchalnych usiłowań narzucania tego, w jaki sposób kobiece ciała mają istnieć w świecie” – pisała w 1995 roku w tekście o aborcji Ivone Gebara, katolicka teolożka ekofeministyczna i zakonnica, oskarżając teologię wyzwolenia o męskocentryczną perspektywę. Faktycznie, problematyka aborcji i praw reprodukcyjnych rzadko pojawia się […]

Niepoprzestawanie na niecałym
01.12.2020
Odkąd pamiętam, zawsze wzrusza mnie Pawłowe „stałem się wszystkim dla wszystkich”. Kiedyś czytałam je z przekonaniem, że naprawdę mu się to udało, z czasem rozumiem, że to raczej stan postulowany niż relacja z rzeczywistości Apostoła i jego nieraz trudnych relacji z bliźnimi. A jednak to marzenie o uwzględnieniu i objęciu sobą doświadczeń każdego człowieka wydaje się czymś Chrystusowym. I – jak wszystko, co Chrystusowe – tu na ziemi urzeczywistnia się […]

Agnieszka Piskozub-Piwosz
01.12.2020
Teolożka, religioznawczyni i anglistka. Inspiruje się Ewangelią, porozumieniem bez przemocy i samoregulacją, by współtworzyć bezpieczniejszy i bardziej otwarty świat. Wiele lat pracowała z dziećmi, obecnie bardziej wspiera dorosłych. Prowadzi pod swoim nazwiskiem kanał na YouTube, a czasem także coś napisze.

Zmarł Nidal Abu Tabaq, przyjaciel ludzi, mufti Ligi Muzułmańskiej w RP
30.11.2020
„Nidal nie żyje” – nie chciałem wierzyć w treść SMS-a, którego otrzymałem od znajomej. إنا لله وإليه راجعون. „Inna Allah ła ilejhi radżaauna” – „Do Boga należymy i do niego powrócimy”. Tylko dlaczego tak wcześnie? Myślę, że w głowie osób, które go znały, pojawiła się ta myśl. Pojawił się nie tylko smutek, ale też niezgoda. Nidal miał tylko 48 lat, walczył z chorobą przez kilka ostatnich tygodni. رحمه الله. „Rahimahu Allah” – […]

Ideologia cierpienia
30.11.2020
Za zgodą Autorki z drobnymi zmianami redakcyjnymi publikujemy post, który ukazał się na Facebooku 25 października. *** Nigdy nie byłam fanką facebookowego ekshibicjonizmu, ale jestem tak wkurwiona tym, co się w tym kraju dzieje, że czuję potrzebę podzielenia się swoim doświadczeniem. Pogadałam sobie z mamą i z siostrą, których ta sprawa także dotyczy, i obie mnie poparły, więc oto długi, dramatyczny post. Nie jestem dumna z tego, że mało komu mówiłam, że mam brata. Łatwo […]

Kamila Polińska
29.11.2020
Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim, redaktorka prowadząca w wydawnictwie Macmillan Education oraz członkini grupy komediowej Niplodram.

Michał Piotrowski
27.11.2020
Górnik strzałowy z doświadczeniem w kopalniach węgla i miedzi. Autor bloga Miedziowy Górnik.

Betonoza. Jak się niszczy polskie miasta
25.11.2020
Przedstawiamy fragment książki Jana Mencwela „Betonoza. Jak się niszczy polskie miasta”, która ukazała się w 2020 roku nakładem Wydawnictwa Krytyki Politycznej. Magazyn „Kontakt” jest jej patronem medialnym. Najstarsza znana nam dzisiaj mapa miasta to odnaleziony w 1899 roku plan babilońskiego Nippur, pochodzący z 1500 roku p.n.e. Plan przedstawia wprawdzie przestrzeń, którą Mumford określa jako „Central Park”, nie wiadomo jednak, czy rosły tam […]

Rauszer: Powinniśmy zrozumieć, że pochodzimy od chłopów
23.11.2020
Z Michałem Rauszerem rozmawia Artur Kula. Dlaczego do 2020 roku nie powstała żadna „Ludowa historia Polski”? Brak takich pozycji jest dziwny, ponieważ mamy dobre tradycje badań ludoznawczych. Myślę chociażby o fenomenie Oskara Kolberga, który w XIX wieku zrobił badania wyjątkowe w skali Europy. Poza tym w Polsce międzywojennej istniała świetna szkoła historyków zajmujących się tym zagadnieniem, takich jak Hipolit Grynwaser. Socjolodzy, między innymi […]

Ideologia przyjaźni
19.11.2020
Kryzys związany z pandemią sprawił, że jako społeczeństwo zaczęliśmy patrzeć nieco bardziej przychylnie na pomysły całkowitej przebudowy systemu społeczno-ekonomicznego. Potrzeba myślenia utopijnego, o której pisaliśmy w numerze „Kryzys wyobraźni”, stała się znacznie silniej odczuwalna. Epidemia koronawirusa obnażyła nie tylko niewydolność rodzimego systemu opieki zdrowotnej, lecz także pogłębiające się globalnie i lokalnie nierówności czy absurdy wynikające z porządku kapitalistycznego. Pisząc o przyjaźni, poszukujemy nowych wzorców życia prywatnego, społecznego i politycznego. […]

Polityka przyjaźni
19.11.2020
Z Michałem Hererem rozmawia Szymon Rębowski. W pańskiej książce „Pochwała przyjaźni” głównym winowajcą upadku kultury przyjaźni, a zarazem generatorem potrzeby jej odtworzenia jest nowoczesność z państwem narodowym jako swoją emanacją polityczną, rodziną mieszczańską jako najważniejszą relacją społeczną i kapitalizmem jako systemem ekonomicznym. Jednocześnie to kapitalizm byłby chyba dominantą tego systemu –głównym oskarżonym. Jeśli tak jest i jeśli aktualna wersja kapitalizmu niszczy nasze relacje […]

Pułapki ideologii rodziny
19.11.2020
„Trwa atak na polską rodzinę”. Ten refren prawicowe media i politycy powtarzają co najmniej od 2013 roku, kiedy głównym antagonistą polskiej rodziny stała się „ideologia gender”. Kilka lat później jej miejsce zajęła „ideologia LGBT”, również należąca – zdaniem polskiej prawicy – do nurtu neomarksistowskich teorii podważających istotę rodziny. Co ciekawe, postulaty ruchów walczących o prawa kobiet czy prawa osób LGBTQIA wcale […]

Jezus przyjaciel
19.11.2020
„Non possumus!” – wołał przed Marszem Równości w Białymstoku tamtejszy biskup Tadeusz Wojda, apelując do wiernych, aby w kontrze do uczestników i uczestniczek zgromadzenia „podjęli szczególną modlitwę w obronie chrześcijańskiej wizji człowieka, rodziny i najwyższego jej dobra, jakim są dzieci”. Niezliczonych wypowiedzi specjalisty od walki z „ideologią LGBT”, metropolity krakowskiego Marka Jędraszewskiego, nie wypada nawet cytować ze względu na szacunek do Czytelników i Czytelniczek. Cały polski episkopat postanowił zabrać głos […]

Kontakt 44/2020: Ideologia przyjaźni
19.11.2020
Kryzys związany z pandemią sprawił, że jako społeczeństwo zaczęliśmy patrzeć nieco bardziej przychylnie na pomysły całkowitej przebudowy systemu społeczno-ekonomicznego. Potrzeba myślenia utopijnego, o której pisaliśmy w numerze „Kryzys wyobraźni”, stała się znacznie silniej odczuwalna. Epidemia koronawirusa obnażyła nie tylko niewydolność rodzimego systemu opieki zdrowotnej, lecz także pogłębiające się globalnie i lokalnie nierówności czy absurdy wynikające z porządku kapitalistycznego. Pisząc o przyjaźni, poszukujemy nowych wzorców życia prywatnego, społecznego i politycznego. […]

Michał Herer
18.11.2020
Filozof i tłumacz, związany z Wydziałem Filozofii UW. Publikował teksty poświęcone myśli i kulturze współczesnej, w tym książki: „Gilles Deleuze. Struktury – Maszyny – Kreacje”, „Filozofia aktualności. Za Nietzschem i Marksem” oraz „Pochwała przyjaźni”.

Patronite
17.11.2020

Pytanie o granice miłosierdzia [List do redakcji]
17.11.2020
Chcę zapytać moich chrześcijańskich współwyznawców, świeckich i duchownych: czy obdarowanie człowieka świadomością pozwalającą mu coraz lepiej poznawać i rozumieć rzeczywistość, w której żyjemy, jest darem Bożym, czy dziełem szatana? I jeszcze pytanie dodatkowe: czy badania prenatalne wynikające z tego daru są dane nam przez Boga, czy też i one są dziełem szatana? Jeśli w odpowiedzi przyznamy – w co wierzę – że jest to dar Boga, w dodatku miłosiernego, to kolejne pytanie będzie dotyczyć […]

Czerwona Róża i polska pamięć
13.11.2020
Prowadzenie lewicowej polityki historycznej nie jest w naszym kraju łatwe. Dlaczego? Po pierwsze, wiele istotnych dla niej wydarzeń i postaci pamiętamy dziś głównie przez pryzmat siermiężnych, propagandowych wyobrażeń stworzonych przez władze PRL. Po drugie, w ostatnim trzydziestoleciu krajem rządzą głównie (a od 2005 roku – wyłącznie) partie prawicowe i liberalno-konserwatywne. Po trzecie, nie mamy dużych lewicowych mediów. Po czwarte, wielu ludzi utożsamiających się dziś z lewicą (rzecz jasna nie wszyscy) wychowało […]

Rewolucję w Santiago zaczęły kobiety
12.11.2020
Jest ciepły październikowy wieczór w Santiago de Chile. W sercu miasta, na Plaza Italia, przemianowanej rok temu przez manifestantów na plac Godności (Plaza de la Dignidad), zbierają się tłumy. Panuje nastrój fiesty: jest muzyka, transparenty, pełno kolorowych flag. Nie brakuje sprzedawców piwa, stoisk z gadżetami oraz budek z jedzeniem, na których królują empanady, kanapki, hot-dogi i smażone placki, sopaipillas. Pierwszy raz od dawna nie widać policyjnych wozów, które od roku […]

Magdalena Bartczak
12.11.2020
Dziennikarka i reporterka mieszkająca od kilku lat w Chile. Współpracuje między innymi z „Tygodnikiem Powszechnym” i „Przeglądem”. Autorka reporterskiej książki „Chile południowe. Tysiąc niespokojnych wysp” (Muza, 2019).

Soundtrack dla lewaczki
10.11.2020
Gdyby życie miało soundtrack, jakie piosenki grałyby Wam w tle? Postanowiliśmy odpowiedzieć sobie na to trudne pytanie i stworzyliśmy playlistę, której możecie posłuchać na You Tube i na Spotify. Redaktorzy i redaktorki Kontaktu wrzucili na nią swoje ukochane piosenki, które towarzyszą ich zaangażowaniu społecznemu, wzruszają, budzą lepiej niż poranna kawa i motywują do walki o lepszy świat, w którym jest miejsce dla każdej i każdego. Polecamy szczególnie teraz, gdybyście zastanawiali się, co […]

Maciek Możański
10.11.2020
Student na Wydziałach Filozofii i Socjologii UW. Redaktor Magazynu Kontakt.

Ernest Małkiewicz
10.11.2020
Studiuje organizację produkcji filmowej w Szkole Filmowej w Katowicach i historię sztuki w ramach Kolegium ISM. Wychowawca w Sekcji Rodzin KIK i KŻ Santa Maria, instruktor narciarstwa. Członek redakcji magazynu „Kontakt”.

Ani lewicowy cyrk, ani liberalny teatr. Watykan i byli pracownicy Doliny Krzemowej odpowiadają na kryzys demokracji
09.11.2020
„Spięcie” to projekt współpracy międzyredakcyjnej pięciu środowisk, które dzieli bardzo wiele, ale łączy gotowość do podjęcia niecodziennej rozmowy. Klub Jagielloński, Magazyn Kontakt, Krytyka Polityczna, Kultura Liberalna i Nowa Konfederacja co kilka tygodni wybierają nowy temat do dyskusji, a pięć powstałych w jej ramach tekstów publikujemy naraz na wszystkich pięciu portalach. *** Liberalny teatr Współcześnie wolność słowa najczęściej rozumie się wbrew intencjom twórców tego […]

Ucieczka z lewicowego cyrku
09.11.2020
Ostatnie protesty, wybuchłe po „orzeczeniu” Trybunału Konstytucyjnego dotyczącym aborcji, pokazały, że nie tylko ich temat, lecz również sama ich forma może być czymś kontrowersyjnym. Jedno z popularniejszych haseł wykrzykiwanych na demonstracjach brzmi „wypierdalać”. To fascynujące, że niektórych wulgarne slogany aż tak oburzają – jakby złamanie pewnych zasad estetyki debaty było czymś bluźnierczym, gorszym nawet od tego, przeciwko czemu protestujemy. Z pewnością forma obecnych protestów to jeden z objawów tego, […]

Azbestowy koc katastrofy
09.11.2020
Kilkukrotnie przeczytawszy szkic Konstantego Pilawy, kiwam głową nad klawiaturą z coraz większym uznaniem, ale i zatroskaniem. Podzielam diagnozę, jaką stawia; przewiduję główne kierunki polemicznego kontruderzenia; i powątpiewam, czy stan debaty publicznej istotnie zmienić mogą zaproponowane przez publicystę Klubu Jagiellońskiego środki zaradcze. To ostatnie zastrzeżenie formułuję jednak ze szczególnym zakłopotaniem. Nie znoszę komentatorów, którzy szukają dziury w całym, wzruszają ramionami („nie, to nic nie da”), łącząc nastoletnie ennui z bezsilnością zgrzybiałych […]

Nie ma kultury bez „cancel”
09.11.2020
Język to władza Kultury, sfery komunikacji, nie da się oddzielić od życia społecznego. Słowa się liczą. To, co nienazwane, nie istnieje, mówiąc wytwarzamy uniwersum, w którym żyjemy. Słowa skłaniają do działania albo przed nim powstrzymują. Wpływają na zmianę społeczną. Słowem można zabić jak nożem, uderzyć jak pięścią albo pogłaskać po głowie i wprawić w dumę. To pole ma swoje granice – nie wszystko da się powiedzieć. I wewnętrzne reguły – nie wszystko, co […]

Brutalna prawda o cancel culture
09.11.2020
Zgodnie z obiegową definicją cancel culture polega na wykluczeniu osoby z publicznego życia wspólnoty w odpowiedzi na przekroczenie obowiązującej normy. W dyskusji na ten temat warto uwzględnić kilka kontekstów. Religijne źródła cancel culture Po pierwsze, cancel culture wymyślił Bóg, kiedy wypędził Adama i Ewę z raju za zerwanie jabłka z drzewa. Nie było mowy o żadnych negocjacjach ani drugich szansach – naruszenie normy doprowadziło do wykluczenia grzeszników, którzy następnie borykają się […]

Wojciech Stanisławski
09.11.2020
Doktor historii, o XX-wiecznych Bałkanach, Polsce i emigracji rosyjskiej pisuje od „Aspen Review” po „Teologię Polityczną”. Lubi sielanki.

Kinga Dunin
09.11.2020
Socjolożka, publicystka, pisarka, krytyczka literacka. Od 1977 roku współpracowniczka KOR oraz Niezależnej Oficyny Wydawniczej. Po roku 1989 współpracowała z ruchem feministycznym. Współzałożycielka partii Zielonych. Autorka licznych publikacji (między innymi „Tao gospodyni domowej”, „Karoca z dyni” – finalistka Nagrody Literackiej Nike w 2001) i opracowań naukowych (między innymi współautorka i współredaktorka pracy socjologicznej „Cudze problemy. O ważności tego, co nieważne”). Autorka książek „Czytając Polskę. Literatura polska po roku […]

Konstanty Pilawa
09.11.2020
Współredaktor naczelny czasopisma idei „Pressje”. Redaktor, wydawca i szef działu „Kultura nieoczywista” na portalu opinii Klubu Jagiellońskiego. Koordynator krakowskiego oddziału Klubu Jagiellońskiego. Przygotowuje doktorat z filozofii politycznej oświeconego sarmatyzmu w Szkole Doktorskiej Akademii Ignatianum w Krakowie.

Kościół słusznie oskarżony
06.11.2020
Nikt, kto szeroko patrzy na polski kontekst kulturowy, nie zaprzeczy, że jesteśmy krajem o rodowodzie katolickim, a w ramach socjalizacji przyswajamy sobie moralny kodeks chrześcijaństwa – jest on wszak rezerwuarem podstawowych wartości zachodniego świata. Tak naprawdę, niezależnie od osobistych wyborów życiowych i duchowych, wszyscy pomiędzy Odrą a Bugiem (również niżej podpisany) jesteśmy w pewnym sensie chrześcijanami (tak, nawet ateiści). Dodatkowo aż 92 procent z nas deklaruje się […]

Mateusz Żebrowski
06.11.2020
Kulturoznawca i filmoznawca, współpracuje z „Czasem Kultury”. Współautor wideobloga Drugi Seans.

Prawdziwy Władca Much
05.11.2020
Przedstawiamy fragmenty wydanej w 2020 roku książki Rutgera Bregmana „Homo sapiens. Ludzie są lepsi, niż myślisz” (w tłumaczeniu Emilii Skowrońskiej). Dziękujemy Wydawnictwu Dolnośląskiemu za zgodę na jego zamieszczenie.   Ta historia nigdy się nie wydarzyła. Nauczyciel angielskiego wymyślił ją w 1951 roku. „Czy nie byłoby dobrym pomysłem”, zapytał pewnego dnia swojej żony William Golding, „napisać historię o grupie chłopców na wyspie i pokazać, jak naprawdę […]

Rutger Bregman
05.11.2020
Holenderski historyk i dziennikarz. Autor czterech książek, z których dwie („Utopia dla realistów” oraz „Homo sapiens. Ludzie są lepsi, niż myślisz”) ukazały się w języku polskim.

Kiedy państwo nas nie chroni, mojej siostry będę bronić
03.11.2020
Zapytany o to, jak dziś szukać pojednania na zasadach pokojowych, zrozumiałem, że podpowiedzią dla katolika mogą być warunki dobrej spowiedzi. Jest ich pięć: rachunek sumienia, żal za grzechy, mocne postanowienie poprawy, wyznanie grzechów, zadośćuczynienie Bogu i bliźnim. Zacznijmy od rachunku sumienia. Narodowy rachunek sumienia Jak to się stało, że setki tysięcy młodych ludzi, pod przywództwem kobiet, mimo oczywistego zagrożenia zdrowia, a może i życia, od ponad tygodnia […]

Krzysztof Stanowski
03.11.2020
Współzałożyciel struktur podziemnej Solidarności i władz regionalnych. Współpracownik podziemnych wydawnictw, więzień sumienia. Współtwórca niezależnego harcerstwa w Polsce. Były wieloletni prezes Fundacji Edukacja dla Demokracji. W latach 2007–2012 podsekretarz stanu w MEN i MSZ. W latach 2012–2017 Prezes Fundacji Solidarności Międzynarodowej.

O dawaniu pracy. Język w służbie feudałom
03.11.2020
Relacja pracobiorców (zarządców, zatrudniających, kupujących pracę) i pracodawców (zatrudnianych, sprzedających pracę) jest trudna. Obie strony oskarżają się wzajemnie o zły stosunek do siebie nawzajem lub w ogóle do pracy. To jednak szukanie przyczyn w niewłaściwym miejscu. Należałoby zacząć traktować układ pracowniczy jako traktat, alians, unię między pracobiorcą a pracodawcami – wyłącznie jako ściśle sformalizowany kontrakt. Trzeba wyplenić z niego skojarzenia z łaską, ofiarnością, filantropią, karnością, […]

Kontakt 43/2020: Samotność nauczycielek
02.11.2020

Ciężki bagaż polskiej szkoły
02.11.2020
Polska szkoła dźwiga bagaż, przy którym uczniowskie plecaki, wypakowane ciężkimi podręcznikami i przygniatające ucznia niemal do ziemi, to igraszka. Dwa ostatnie lata przyczyniły się do tego szczególnie. Strajk z kwietnia 2019 roku zakończył się porażką, a jego uczestniczki i uczestnicy do dziś mówią o poczuciu upokorzenia, jakiego doznali ze strony rządzących. Pandemia i chaotyczne wprowadzanie edukacji zdalnej dołożyły spory kamień do i tak już ciężkiego bagażu polskich nauczycielek i nauczycieli, dyrektorek […]

Polska oświata kroczy drogą donikąd
02.11.2020
Od ponad trzydziestu lat jestem nauczycielką języka polskiego, z czego większość spędziłam w jednej szkole, w małomiejskim liceum. Nie bez znaczenia jest to, że pracę rozpoczęłam w 1989 roku i dobrze pamiętam atmosferę tego czasu, której dominującym rysem była „radość z odzyskanego śmietnika”, a z nią też energia i poczucie sprawczości, mimo że nie było łatwo. Zarobki były rozpaczliwie niskie, wyposażenie – archaiczne, duża część kadry w pierwszym miejscu pracy – bez przygotowania […]

Szkoła jest nie na temat
02.11.2020
Budowa komórki. Krzyżówka genetyczna, Czytanie lektur z XIX wieku, które nie opowiadają o naszych przodkach, czyli o chłopach, tylko o szlachcie. Przeliczanie jednostek ładunku elektrycznego, kulombów, na mikrokulomby. SO3+H2O -> H2SO4. Wzory, setki wzorów, pierwiastki, substancje, których w życiu na oczy nie zobaczymy. Daty i jeszcze raz daty – dałbym przykład jakiejś, ale nie pamiętam, bo nie układają się one w żaden sensowny ciąg. Budowa pantofelka. (Tak, to prawda. Wciąż obowiązuje). Historia. […]

Lekcje Oporu. O pracy nad spektaklem wokół strajku nauczycieli
02.11.2020
– Co straciliście? – pytam za każdym razem, gdy zaczynamy rozmowę. – Dużo nadziei. Energię. Złudzenia. Trochę czasu. Niektóre relacje i poczucie jedności w gronie pedagogicznym. – Ja straciłam miejsce codziennych zakupów. Nie chodzę już do osiedlowego sklepu, bo zostałam tam kiedyś zwyzywana. Że dobro dzieci się dla mnie nie liczy. – A ja odsunęłam się od Kościoła. Po tym, jak księża nie przystąpili do strajku, stwierdziłam, […]

Każda pedagożka teatru jest aktywistką
02.11.2020
Z Dorotą Ogrodzką rozmawia Paulina Olivier. W twoim biogramie figuruje informacja, że jesteś pedagożką teatru, reżyserką i animatorką kultury. O ile dwa ostatnie określenia dla większości osób są raczej zrozumiałe, to pierwsze może wprawiać w konsternację. Kim jest i czym zajmuje się pedagog teatru? Na wstępie muszę zastrzec, że to, w jaki sposób rozumiem pedagogikę teatru, jest jednym z możliwych sposobów jej definiowania. Sama pedagogika teatru jest […]

Michał Rauszer
02.11.2020
Adiunkt na Uniwersytecie Warszawskim. Zajmuje się tematyką buntów, powstań i rewolucji. Niedługo ukaże się jego książka „Siła podporządkowanych”.

Małgorzata Szeja
02.11.2020
Nauczycielka polskiego z trzydziestoletnim stażem.

Michał Romanowski
02.11.2020
Nauczyciel, absolwent UW; działacz organizacji młodzieżowych, trener dramy i praktyk partycypacyjnych sprzyjających udziałowi młodzieży w życiu społecznym. Z organizacjami pozarządowymi planuje i realizuje inicjatywy młodzieżowe w regionie Żuław. Animator młodzieżowej samorządności i przedsiębiorczości, inicjuje i wspiera powstawanie młodzieżowych rad gminy i spółdzielni uczniowskich.

Dorota Ogrodzka
02.11.2020
Artystka społeczna, pedagożka teatru, reżyserka i badaczka. Współprowadzi Stowarzyszenie Pedagogów Teatru oraz kolektyw artystyczny Laboratorium Teatralno-Społeczne. Współorganizuje Slot Art Festival. Pracuje ze studentami, pisze i publikuje. Współpracuje z teatrami w Polsce i za granicą.

Chcemy odzyskać sens pracy!
31.10.2020
Socjologia pracy i nauki zarządzania poddają dogłębnej analizie znaczenie ludzkiej pracy. Uznają między inni, że jest ona źródłem poczucia tożsamości, daje człowiekowi sprawczość, uczestnictwo w życiu społecznym. Praca bywa więc wymieniana jako istotny aspekt kondycji ludzkiej – człowiek to homo faber, stara się uzyskać kontrolę nad swoim losem i otoczeniem, używając narzędzi do wykonania sensownej pracy. A jednak w ostatnich latach coraz więcej badań uczonych […]